W publikacji "Spis zawodów w języku polskim i niemieckim opracowany przy współudziale Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie przez Urząd Wojewódzki Śląski dla użytku urzędów stanu cywilnego" wydany w Katowicach w roku 1936 (skan: Śląska Biblioteka Cyfrowa) można odnaleźć wiele zawodów górniczych (czasami oznaczonych skrótem gór.). Z publikacji wybrałem wszystkie te zawody (naliczyłem ich aż 159!), które kojarzą mi się z górnictwem czyli z pracą na terenie kopalni, nie zawsze pod ziemią, na przykład:
- Baumeister (budowniczy),
- Handlager (podawacz, robotnik),
- Kantinewirt (kantyniarz),
- Leitungsaufseher (dozorca przewodów),
- Schiffer (szyper, łodziarz - np. przy spławie węgla Lisią Sztolnią),
itd.
Zawody te prezentuję poniżej. Czy mój wybór jest prawidłowy? Nie wiem. Dlatego obok zamieszczam pełny tekst broszury aby każdy z Internautów samodzielnie spróbował wskazać zawody niezbędne do prawidłowego funkcjonowania kopalni.
|
Aufkörber |
ładownik (klatki wyciągowej) |
|
Anschläger |
wydzwaniacz, sygnalista (przy wyciągu w szybie kopalni) |
|
Aufzugwärter |
obsługiwacz (wyciągu) |
|
Bauführer |
prowadzący budowę, podmajstrzy, kierownik budowy |
|
Bohrarbeiter |
wiertacz |
|
Bergarbeiter |
górnik, klęsarz |
|
Berghäuer |
kopacz, rębacz |
|
Berginwalide |
inwalida górniczy |
|
Bergfaktor |
pośrednik górniczy |
|
Bergmann |
górnik |
|
Badewärter |
łaziebnik |
|
Bademeister |
łaziebnik starszy |
|
Bahnarbeiter |
robotnik kolejowy |
|
Bahnwärter |
strażnik kolejowy |
|
Baumeister |
budowniczy |
|
Eisenschläger |
pomocnik kowalski |
|
Eisendreher |
tokarz żelaza |
|
Förderaufseher |
dozorca transportu (węgla) |
|
Förderanschläger |
sygnalista wyciągu przy transporcie (węgla) |
|
Fördermann |
transportowy (węgla) |
|
Fördermaschinist |
maszynista wyciągowy |
|
Flammenschweisser |
spawacz płomieniem (palnika) |
|
Flockleger, Flickleger |
kartkarz, kartownik (naznaczacz koszy węglowych) |
|
Grubenschlepper |
odpychacz (wózków) |
|
Grubenschichter |
robotnik kopalniany |
|
Gewerkschaftssekretär |
sekretarz gwarecki (gwarectwa) |
|
Grubenkontrolleur |
kontroler kopalni (kopalniany) |
|
Grubensattler |
cieśla górniczy (kopalniany) |
|
Grubenschmied |
kowal kopalniany |
|
Güterbodenarbeiter |
robotnik magazynowy |
|
Grubenbote |
posłaniec kopalniany |
|
Gleisarbeiter, Gleisleger |
układacz toru, torowy |
|
Holzaufseher |
drewnik, drewniczy |
|
Holzhänger |
spuszczacz drzewa (do kopalni) |
|
Hufschmied |
kowal (podków), podkuwacz koni |
|
Hammerschmied |
młotowy, kowal |
|
Hilfswagenmeister |
zastępca wagonowego |
|
Hilfsweichensteller |
zastępca zwrotniczego |
|
Hilfslader |
zastępca ładunkowego |
|
Handlanger |
podawacz, robotnik |
|
Hilfsladeschaffner |
zastępca konduktora załadowczego |
|
Hammerhelfer |
pomocnik młotowego |
|
Hilfsschlosser |
pomocnik ślusarza |
|
Hilfsbremser |
pomocnik hamulcowego |
|
Holzhängeschachtarbeiter |
spuszczalnik, spuszczalniak (robotnik pracujący w szybie do spuszczania drzewa |
|
Holzplatzarbeiter |
robotnik na składzie drzewa |
|
Kantinenwirt |
kantyniarz |
|
Kesselheizer, Kesselschürer |
palacz kotłowy |
|
Kesselwärter |
kotłowy |
|
Kraftwagenfüher |
szofer, kierowca auta |
|
Kohlenfahrer |
węglarz, rozwoziciel węgla |
|
königlicher Grubensteiger |
sztygar królewski |
|
Kalkulator |
kalkulator, rachmistrz |
|
Kohlenschlepper |
odpychacz wózków (węgla) |
|
Kohlenverwieger |
odważacz węgla |
|
Kohlenmesser |
miernik węgla |
|
Lohnhäuer |
kopacz młodszy |
|
Lagerhalter |
składnik, magazynier |
|
Ladeaufseher |
dozorca ładunkowy |
|
Laboratoriumgehilfe |
laborant |
|
Lademeister |
nakładczy, nakładowy |
|
Lagerdiener |
służący składowy |
|
Lagerist |
składowy |
|
Leitungsaufseher |
dozorca przewodów |
|
Maschinenputzer |
czyściciel maszyny |
|
Maschinenarbeiter |
robotnik maszynowy |
|
Maschinenschürer |
palacz maszynowy |
|
Maschinenwärter, Maschinenaufseher |
dozorca maszyn |
|
Maschinenschlosser |
ślusarz maszynowy |
|
Maschinensteiger |
sztygar maszynowy |
|
Maschinenobersteiger |
nadsztygar maszynowy |
|
Montagearbeiter |
monter |
|
Montagevorarbeiter |
przodownik monterski |
|
Markenkontrolleur |
kontroler znaczków |
|
Motoführer |
szofer, kierowca |
|
Mauerpolier |
podmajstrzy murarski |
|
Modelltischler |
modelarz, stolarz modelowy |
|
Materialiensteiger |
sztygar materiałowy |
|
Nachtmeister |
majster nocny |
|
Oberhäuer |
górnik starszy |
|
Oberweichensteller |
starszy zwrotniczy |
|
Oberweichenwärter |
nadzorca zwrotnic |
|
Oberdreher |
starszy tokarz |
|
Obermaschinenwärter |
starszy dozorca maszyn |
|
Oberwagenführer |
starszy kierowca wozu |
|
Platzarbeiter |
robotnik placowy |
|
Platzmeister |
majster placowy, placowy |
|
Pferdeführer |
dozorca koni |
|
Pumpenwärter |
dozorca pompy, pompowy |
|
Polier |
podmajstrzy |
|
Rossbahnfahrer |
woźnica kolejki konnej |
|
Rossbahnarbeiter |
robotnik (pracujący przy) kolei konnej |
|
Reparatur, Zimmerhäuer |
naprawiacz górniczy (cieśla) |
|
Rechnungsführer |
rachmistrz |
|
Rohrschlosser |
ślusarz rur (rurowy) |
|
Rohrschweisser |
spawacz rur |
|
Rohrmeister |
rurmistrz |
|
Reservelokomotivführer |
rezerwowy kierowca parowozu |
|
Rohrrichter |
prostowacz rur |
|
Rohrbieger |
wyginacz rur |
|
Seilanschläger |
sygnalista kopalniany |
|
Seilbahnwärter |
dozorca kolei linowej |
|
Seilaufseher |
dozorca lin |
|
Sortierer |
sortownik, rozdzielacz |
|
Sortiermeister |
majster sortowniczy |
|
Schlammarbeiter |
odmulacz |
|
Schlammversatzarbeiter |
podsadzkarz |
|
Schlepper |
taczkarz, popychacz, wozak |
|
Schichter, Schichtenarbeiter |
zmianarz, zmianowy (robotnik pracujący na zmianę), szychciarz, szybiarz, górnik |
|
Schachtarbeiter |
szybowy |
|
Schachthäuer |
kopacz szybowy |
|
Schachtwärter |
nadszybiarz, nadzorca szybu |
|
Schachtmeister |
nadszybowy, majster szybowy |
|
Schiffer |
szyper, łodziarz |
|
Schmalspurbahnarbeiter |
wąskotorówkarz, wąskotorowiec (pracujący przy budowie kolei wąskotorowej) |
|
Schrankenwärter |
rogatkowy, dróżnik przejazdowy |
|
Schaltwärter |
dozorca łączeniowy (el.) |
|
Schalttafelwärter, Schaltbrettwärter |
dozorca tablicy rozdzielczej |
|
Schmiedezuschläger |
młotnik, przybijacz |
|
Steiger, Stellvertreter |
zastępca sztygara |
|
Streckenvorarbeiter |
1. przodownik torowy, kolejowy 2. przodownik chodnikowy (gór.) szlakowy |
|
Steinkohlengrubenarbeiter |
węglarz (robotnik pracujący w kopalni węgla), górnik węglowy |
|
Tiefbautechniker |
technik budownictwa podziemnego |
|
Telegraphenassistent |
asysten telegraficzny |
|
Transmissionwärter |
dozorca transmisji, dozorca pasów |
|
Vorschlosser |
ślusarz wzorcowy |
|
Vorschmied |
kowal wzorcowy |
|
Vorlader |
przodownik ładunkowy |
|
Vekturant |
wekturant, woźnica, sprzątacz (gór.) |
|
Vordermann |
1. przodownik, przodowy, podawacz (gór.) 3 poprzednik, przednik (mier.) |
|
Vorarbeiter |
przodownik, postawnik |
|
Verlademeister |
majster ładunkowy |
|
Vorreisser |
przyrzynacz (przy tartaku) |
|
Ventilputzer |
oczyszczacz wentyla, oczyszczacz zaworu |
|
Verwieger |
wagowy |
|
Verwiegerstellvertreter |
zastępca wagowego |
|
Vekturanzaufseher |
odwózkowy (kopalniany) |
|
Wagenfüller |
napełniacz wózków |
|
Wagenstösser |
popychacz, wozak (gór.) |
|
Wagenschieber |
przetokowy, przesuwacz wozów |
|
Werkführer |
werkmistrz, przodownik |
|
Wagenkontrolleur |
kontroler wagonów |
|
Wagenmeister |
wozowy, dozorca wozów |
|
Wiegemeister |
wagowy, majster wagowy |
|
Wiegemeistergehilfe |
pomocnik wagowego |
|
Wirtschaftsvogt |
ekonom |
|
Weichenaufseher |
zwrotniczy, nadzorca zwrotnic |
|
Weichenstellerin |
zwrotniczyni |
|
Weichensteller |
zwrotniczy |
|
Weichenstellewärter |
nastawniczy zwrotnic |
|
Wettermann |
dozorca powietrzny (gór.) |
|
Wasserableser |
odczytywacz stanu wody |
|
Werkzeugdreher |
tokarz narzędzi (narzędziowy) |
|
Werkstattaufseher |
dozorca warsztatu |
|
Zimmerhäuer |
terlacz, cieśla górniczy |
|
Zimmerpolier |
podmajstrzy ciesielski |
|
Zuschläger |
młotnik, przybijacz |
|
Zuschneider |
przykrawacz, przyrzynacz, przycinacz |
|
Zugabfertiger |
dyżurny ruchu |
